پنجشنبه، فروردین ۰۶، ۱۳۸۸

علیرضا بهشتی: موسوی بیش از آنچه فکر می‌کنید با خاتمی نزدیک است

جمعه در یک جلسه‌ی تقریباً کوچک، پیش یکی از همراهان و اعضای اصلی ستاد میرحسین موسوی بودیم. علیرضا بهشتی که یکی از طراحان “الگوری زیست مسلمانی” (که به سبب نزدیکی آرای طراحان آن با میرحسین موسوی به عنوان بخش تئوریک برنامه‌های او محسوب می‌شود) است، این روزها بسیار بیش از گذشته به فعالیت سیاسی می‌پردازد و برای گشودن راه‌هایی که منجر به قدم گذاستن در راه الگوی تئوریک زیست مسلمانی خود شود، سپهر سیاست را نزدیک‌ترین قدم دیده است. این، ناگفته از رفتار سیاسی او پدیدار است و همین است که حضور در یک جلسه‌ی پرسش و پاسخ صرفاً سیاسی را می‌پذیرد. البته، فکر می‌کنم بهشتی از این جهت که با دخترخاله‌اش ازدواج کرده، رفت‌وآمدهای زیادی به شهرضا دارد و به همین سبب، گذاشتن جلسه با او برای برگزارکنندگان، آن هم در این روزها، خیلی دشوار نبوده احتمالاً.

بهشتی در این جلسه به سؤال‌هایی که توسط برخی از قبل طرح شده بود و برخی سؤالات دیگر که در طول جلسه طرح شد، جواب داد. از آنجا که بیش‌تر حاضران در جلسه، اصلاح‌طلب قلمداد می‌شدند، بهشتی سعی کرد از موضعی بسیار نزدیک به اصلاح‌طلب‌ها مسائل مربوط به میرحسین موسوی و حضور او در انتخابات را مورد بررسی قرار دهد.

سؤالاتی که مطرح شد، بیش‌تر همان سؤالات معمولی است که این روزها درباره‌ی میرحسین موسوی مطرح می‌شود. این‌که بین او و خاتمی چه گذشت و چه مسئله‌ای پیش آمد که منجر به انصراف خاتمی شد؟ میرحسین موسوی چه‌قدر به اصلاح‌طلب‌ها نزدیک است و چه‌قدر به اصولگرایان دل‌بسته؟ در مسائل اقتصادی مواضع او با دهه‌ی شصت چه تفاوت‌هایی دارد؟ و مسائلی از این دست. پاسخ‌های بهشتی هم البته نشان می‌داد که او در بطن جریاناتی که نزدیک میرحسین موسوی می‌گذرد حضور دارد و از نزدیک با این قضایا درگیر بوده است. 

درباره‌ی انصراف خاتمی توضیحات مفصلی داد که تاحدودی قانع کننده بود. ضمن اینکه برگزارکنندگان پیش از حضور او اظهار می‌کردند، مسائلی که در پشت پرده گذشته و اغلب ما از آن‌ها بی‌خبر هستیم، چنان بوده که آن حضور و این انصراف را کاملاً توجیه‌پذیر کرده است. البته درست توضیح ندادند که آن مسائل پشت پرده چه بوده و خودشان چگونه به آن‌ها دست یافته‌اند. با وجود همه‌ی توضیحات باز هم حتا برخی افراد حاضر در جلسه از رویکرد مهندس موسوی در این جریان نارضایتی خود را ابراز می‌کردند، اما اغلب افراد به نظر می‌آمد که از طریق توضیحات ارائه شده، قانع شده‌اند که رفتار سیاسی درستی از طرف خاتمی و موسوی صورت گرفته است. درباره‌ی سیاست‌های موسوی و میزان همسویی آن با آرای اصلاح‌طلبان او چنان صحبت کرد که همه قانع شدند، موسوی یکی از خود اصلاح‌طلب‌هاست و با آن‌ها از اشتراکات گسترده‌ای برخوردار است. حتا به این امر اذعان نمود که از طرف موسوی و همراهانش نیز، کسانی که به‌تر از دیگران توانایی اداره‌ی کشور را دارند، اغلب از کارگزاران هستند (البته به این امر، هنگامی که دباره‌ی چگونگی انتخاب وزرا از طرف خاتمی اشاره می‌کرد، تلویحاً اذعان کرد و گفت، موسوی گاهی گفته که وزرایی که انتخاب می‌کند، گرچه تفاوت‌های فکری زیادی با برخی اصلاح‌طلب‌ها دارند، اغلب از بین کسانی هستند که در جامعه به نام اصلاح‌طلب شناخته‌شده‌اند). گفت که نزدیکی خاتمی و موسوی بیش از آن چیزی است که در فکرش را می‌کنید و این دو رفاقت و حتا اشتراکات فکری زیادی با هم دارند. گفت که خاتمی گفته شهر به شهر در ایران خواهد گشت و برای موسوی و به نفع او تبلیغات علنی خواهد داشت.

البته مسائل گسترده و گوناگونی از طرف بهشتی در این جلسه مطرح شد که اگر فرصت شود، به برخی از آن‌ها در یک پست دیگر اشاره خواهم کرد، اما برای من حاشیه‌های جلسه جالب‌تر از متن گفته‌های بهشتی بود.

در ابتدای جلسه، چندین سناریو برای طرح سوالات مطرح شد که در عمل به هیچیک از آن‌ها تکیه نشد و یک شیوه‌ی خلق‌الساعه با مدیرجلسه‌ای متفاوت از آنچه مقرر شده بود، سوال‌کننده‌ی اصلی‌ای جدای از آنچه ابتدا مقرر شده بود و زمانی متفاوت از آنچه گفته شده بود، چیزی بود که در عمل به وجود آمد.

قبل از حضور بهشتی بین دو نفر از حاضران در زمینه‌ی سوالات اختلاف نظر پیش آمد و کار به اختلاف‌های گسترده‌ی سیاسی که بین اصلاح طلب‌ها وجود دارد، البته از نوع رده پایین آن، کشید وسرانجام یکی از طرفین گفت که خفه می‌شود و حرفی نمی‌زند. یکی از مدیران جلسه (که آخرش نفهمیدیم کی مدیر اصلی جلسه است) گفت که اگر قرار باشد ما در جلسه‌ای خصوصی نتوانیم عقایدمان را درست مطرح کنیم، چگونه در جلسات عمومی می‌توانیم؟ و مسائلی از این دست فضا را رو به آرامش برد.

یکی از برگزارکندگان جلسه سؤالاتی را که بقیه روی کاغذ نشسته بودند، جمع آوری و طرح می‌کرد. گفت یکی از سوالاتی که می‌خواسته حذف‌اش کند، این بوده که رابطه و تعامل رهبر انقلاب با میرحسین موسوی در مقایسه با  خاتمی چگونه است؟ بهشتی گفت که اتفاقاً سوال خوبی است و چرا اصلاً سوالات را سانسور می‌کنید؟ و پاسخ این سوال را داد. در اثنای پاسخ بهشتی، سوالاتی که سانسور شده بود را جمع‌آوری کننده‌ی سوالات به من داد تا ببینم چه سوالاتی را حذف کرده است. یکی از آن‌ها مثلاً این بود که “خوب خودت را به اصلاح‌طلب‌ها چسباندی” و چیزهایی از این دست در بین سوالات او را وادار به حذف آن‌ها کرده بود.

در پایان جلسه، بهشتی سوار هیوندای خود شد و به سوی منزل پدرخانمش رهسپار شد، و این موجب این شد که خیال من از زیست مسلمانی و مسائل اقتصادی مطرح در آن، اندکی آسوده‌تر باشد.